Home

 

 
Informatiecentrum 
Info werkgroep
Jaarboeken
Foto selectie
Opgravingen
Genealogieën
Vacatures
Waar te vinden
Links
Nieuws
Schenkingen



                                             Aanwezige archieven

Door jarenlang onderzoek in archieven (o.a. te Alkmaar en Haarlem) en door het in bruikleen krijgen van vele documenten zijn er diverse interessante archiefverzamelingen samengesteld.

Op dit moment zijn in ons Historisch Informatiecentrum beschikbaar:

- Schelpenvisserij
- Alberts Hoeve
- Huis Starrenburg
- 2e Wereldoorlog deel 1
- 2e Wereldoorlog deel 2
- Gesloopte panden te Castricum (o.a. de Rustende Jager)
- Kadaster gegevens   
- Nederl.Hervormde kerk
- R.K. Kerk
- Scholen
- Kasteel Kronenburg

- Vele oude kaarten en plattegronden van Castricum, Bakkum
- Archief gemeentebestuur Castricum 1811-1927
- Oud Archief Castricum

- Castricumse Courant
- "Strijd" ( tijdens 2e Wereldoorlog)
- Nieuwsblad van Castricum
- Alkmaarsche Courant

- Historische personen uit Castricum w.o. burgemeesters, wethouders, raadsleden, doktoren, 
armvoogden, schoolmeester, vroedvrouw etc.

Daarnaast beschikt de werkgroep over een uitgebreide bibliotheek met boeken en tijdschriften.

Wat betreft verdere literatuur m.b.t. de geschiedenis van Castricum en Bakkum, ter inzage bij het Historisch informatie Centrum van de werkgroep, de volgende lijst

1. Oude Ansichten van Castricum, Werkgroep Oud-Castricum, 1972
2. Historie van Castricum en Bakkum, D. van Deelen, 1973
3. De huzaren van Castricum, A. Alberts, 1973
4. Schippers van het Stet, Q. de Ruiter, 1974
5. Geschiedenis van beheer en gebruik van het Noordhollands duinreservaat, J.G.G. Jelles, 1968
6. Op zoek naar Castricum's verleden. Uitgave t.g.v. het 25-jarig jubileum van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum, 1992
7. Heideman, H., De oude generatie van Bakkum en Castricum (1900-1940), 1982 (fotoboek)
8. Heideman, H., De oude generatie van Bakkum en Castricum, Deel 2 (1900-1950), 1994 (fotoboek)
9. Gesticht in de duinen, geschiedenis van de psychiatrische ziekenhuizen van Noord-Holland, Joost Vijzelaar, 1997
10. Castricum-Bakkum in vervlogen jaren (fotoboek)
11. De lange herfst van 1799, de Russische invasie in polder en duin, Stichting Herdenking 1799, 1998
12. Middeleeuwse kastelen van Noord-Holland (o.a. kasteel Cronenburg), J.W. Groesbeek, 1981
13. Voorwaarts, Bataven! De Engels-Russische invasie van 1799, Geert van Uythoven, 1999
14. Russen en Engelsen in Noord-Holland. Een verslag van de expeditie naar Holland in de herfst van het jaar 1799, E. Walsh, 1983
15. Duin en Bosch in beeld, negentig jaar psychiatrie in foto's, Gerrit Schumm, 1999
16. Verder geen bijzonderheden. De historie van de kruisverenigingen in IJmondgemeenten, Meta Bison, 1998
17. Verslag van de bodemvondsten uit de archeologische opgraving in de Castricumse Oosterbuurt, Werkgroep Oud-Castricum, 1996
18. Castricum-Oosterbuurt, bewoningssporen uit de Romeinse Tijd en middeleeuwen, J-K.A. Hagers en M.M. Sier, R.O.B. Rapportage Archeologische Monumentenzorg 53 , Amersfoort 1999
19. Mars et Historia, Themanummer 1799. De Brits-Russische invasie in Noord-Holland, Ned. Ver. Militaire Historie, 1999

 

Kasteel Cronenburg te Castricum



De geschriften over het leven en wonderen van Sint Adelbertus daarvan zijn zelfs de oudste bekend. Inwoners van Castricum, die machtig waren door hun afkomst die niet bang waren voor een conflict met de Abt van Egmond.

In de winter van 1091 - 1105, toen het water zo hoog stond dat de welgestelden van Castricum gewapenderhand de dijken door wilden steken bij de Abdij. Dit omdat het hele dorp gevaar liep en de huizen en akkers zouden overstromen Toen Abt Stevens dit vernam zond hij een van zijn broeders Adallart geheten, met de heilige relieken van heilige Adelbert tegemoet, in de hoop dat ze bang zouden worden door de aanwezigheid van een heilige of tenminste verzoend zouden worden door de woorden van broeder Adallart, die verwant was aan hun hoofdmannen.

Broeder Adallart volgde in 1105 Stevens op als Abt van Egmond. De vader van Adallart was Adalard van Haerlem, en zijn broer Galo van Haerlem. De Castricumse hoofdmannen waren dus verwant aan het geslacht van Haerlem. Een eeuw later zouden een van de voornaamste edelen van Kennermerland het kasteel Kronenburg bouwen.

Naast de adelelijke families Haerlem, zou er ook een adelijke familie van Kastricum zijn, getuige het huwelijk tussen Sifridus (Sicco of Sivaart) zoon van de 3e Graaf van Holland Arnulf (988-993), met Tetburg van Kastricum. Deze Sifridus werd Stadhouder van Kennemerland. Hij schenkt aan de Abdij van Egmond "een perceel land te Noorddorp (Heemskerk)". Hij werd begraven in het midden van de Abdijkerk.Ook werd er gewag gemaakt van een zekere Heer Bruno van Kastrichem, die in 1118 (?) in de strijd van Graaf Floris ll (1091 - 1121) met vele Hollandse edelen verslagen werd nabij Schoorl door de West-Friezen.

* Schrijver C. Bruin van een zeer belangrijk boekwerk uit 1732 "Nederlandse en Kleefse oudheden" kiest een ander jaartal dat Bruno gedood werd in de strijd met de Westfriezen namelijk 1165. De strijd was niet in 1118 maar in 1168 !Bruno behoorde tot het oud adelijke geslacht van Kastrichem die al zeer vroeg een versterkt huis, mogelijk van hout moet hebben gehad. Dit slot werd lange tijd het huis te Castricum genoemd.Dit zijn de donkere dagen van de middeleeuwn, in de archieven is niets te vinden, wat we wel vinden staat in "Zegenpralent Kennemerlant" staat dat Meinard van Kastrikum vòòr 1124 werd genoemd in verbant met betalingen aan de monniken van de abdij van Egmond, welke betalingen of wat werd niet vermeld.Na het uitsterven van het geslacht van Kastrikum komt het kasteel in bezit van het adelijk geslacht "van Kronenburg".In de eind 12e of begin 13e eeuw kan het huis te Castricum zijn verwoest, en mogelijk dat kort daarna het adelijke geslacht uitstief..

Kronenburg of huis te Castricum.

Bouwheer Simon van Haerlem, bouwde het huis op nabij, of op de oude fundamenten het nieuwe huis te Castricum.Graaf Willem ll liet een linie van Kastelen bouwen tegen de West Friezen. In de 2e helft van de 13e eeuw ontstonden de volgende kastelen. Egmond, Haerlem nabij Assumburg, Huis te Heemskerk, en huis te Castricum.Deze Siemon van Haerlem was een belangrijk man in Kennemerland. Naast slotheer van Haerlem bij Heemskerk, leeheer van Merestein, bouwheer van Castricum, en was 1266 baljuw van Kennemerland. Hij werd opgevold door zoon Willem, maar die overleed in 1317.Hierna kreeg Jan van Bergen het kasteel via een erfenis, maar lang heeft hij er niet van kunnen genieten die overleed in 1321. Het kasteel kwam in handen van Graaf Willem lll. De ambachtsheerlijkheid Heemskerk en Castricum kwam in handen van Jan van Polanen, maar niet het huis te Castricum! Dit huis kwam op 13 december 1326 toe aan Heer Diedric zoon Nortich, pastoor van Castricum, om er zijn hele leven in te wonen. De pastoor kreeg het huis met hofstede.Korte tijd later is ook het huis in handen gekomen van het adelijk geslacht van Polanen, die zich vaak Ambachtheren van de Heerlijkheid "van der Lecke".

Hoekse en Kabeljauwse twisten.

De geschiedenis en de aanleiding van de twiseten is iedereen wel bekend. Maar wie bepaalde zijden koos is vaak onbeantwoord gebleven in de geschiedenis boeken.De meeste steden en edelen kozen de zijde van Graaf Willem lV en noemden zich Kabeljauwen. Onder deze groep bevonden zich steden als Haarlem, Amsterdam, Alkmaar en de edelen Egmond en Heemskerk (Marquette).De tegenpartij koos de zijde van Margaretha, en noemden zich Hoeken. Hierbij sloten zich aan, Beverwijk, edelen als Brederode, van Asseldelft (Assumburg), van Polanen.

1351, een rampjaar. Willem lV versloeg tijdens de zeeslag bij Zwartewaal de scheepsmacht van zijn moeder..Polanen in het westland werd verwoest door gebruik van buskruit. Haerlem bij Heemskerk wed verwoest. De goederen van de Heerlijkheid Heemskerk en Castricum zal niet ongehavend uit de strijd zijn gekomen. Hierop wijst ook het onderzoek tijdens de opgraving nieuwe stenen moeten zijn gebruikt en gedateerd 1400 - 1450.

Kasteel Cronenburg.

In 1379 wordt Jan (van Polanen) van der Lecke, heer van Breda en van der Lek beleend door Hertog Albrecht die ook door Jan's vader in leen werden gehouden. Castricum, Heemskerk en het huis te Castricum.Jan van der Lecke gaf deze goederen aan zijn broer Dirk, die gehuwd was met Gillia van Cralingen. In het leen register noemt zij zich vaak " vrouwe van Castrichem".Dirk van der Lecke laat een zoon en een dochter na. Deze dochter Catherina was gehuwd met Hendrik van Cronenburg, Hendrik was een zoon van Willem van Cronenburg. Genoemd naar het Kasteel bij Loenen aan de Vecht. Willem van Kronenburg was een bastaard zoon van Graaf Willem lV van Holland. Dit is de enige relatie tussen de kastelen in Castricum en Kronenburg in Loenen aan de Vecht.

De eerste vermelding van Kronenburg vinden we :

In 1440 vraagt Hendrik aan zijn zwager Jan van der Lecke of hij zijn zoon Willem wil belenen met alle landen en huizen gelegen te Castricum, die hij tot dan toe zelf in leen heeft gehouden. In 1441 krijgt Willem van Cronenburg van Jan van der Lecke in leen "huisinghe tot Castrichem, geheiten tot Cronenborch, mit alle sulke leenguede dair toe horende".Dit is de eerste keer dat het huis in acte's Kronenburg wordt genoemd.Hierna volgen diverse verervingen. van der Lecke naar van Kijfhoek, naar van Assendelft.Onder Floris van Assendelft werd het "fraaie" maar zwakke kasteel door de Spanjaarden verwoest. en het zou nooit meer worden opgebouwd gelijk aan meerdere kastelen in Holland.Onder Mr. Lieve Geelvinck (1676-1743), Heer van Castricum en Burgemeester van Amsterdam, is er sprake van belangstelling naar de overblijfselen van Kronenburg. Geelvinck eigenaar van het kasteel laat door erkend landmeter Rollerus het kasteel opgraven en in kaart brengen. In 1740 tekent Stellingwerf een muurtje van 1 meter hoog, een jaar later is niets meer te zien.

Ruine Kasteel Cronenburg - Archief nr. 004. 

- Artikel over Cronenburg J.C. van Weenen blz 1 - 15.

Copyrights bij het Hollandse Kastelenteam (www.kastelenteam.nl)

naar boven

 

De Rustende Jager

Het hier afgebeelde karakteristieke pand 'De Rustende Jager ', op de hoek van Dorpsstraat en Torenstraat, werd in deze vorm, met de karakteristieke trapgevel, gerealiseerd in de periode 1910-1911 door Jan Koopman. Daarvoor stond er reeds een herberg met dezelfde naam, waarvan de geschiedenis ver teruggaat. De Rustende Jager was lange tijd beeldbepalend voor de Castricumse Dorpsstraat, tot het gebouw in 1976 werd gesloopt. Veel Castricummers waren tegen het verdwijnen van 'De Rus' en nog in januari 1976 werd een actie gestart om het pand te behouden. Meer dan 2000 handtekeningen werden ingezameld en aangeboden aan de bank, die pand en grond had opgekocht om er een nieuw bankgebouw voor in de plaats te zetten. De plannen waren echter niet tegen te houden. Ook een voorstel om bij de nieuwbouw althans de gevel te behouden vond geen genade. In oktober 1976 viel de slopershamer en werd het lot van het pand bezegeld.

Dat betekende het einde van een gebouw, een ontmoetingspunt van vele Castricummers, door vele eeuwen heen, waarbij het café en eerder de herberg als ontmoetingsplaats, als dansgelegenheid, als onderkomen van vele verenigingen en als plaats van veilingen en openbare verkopingen in het leven van veel Castricummers een grote rol heeft vervuld.

De geschiedenis van De Rustende Jager en ook van archeologisch onderzoek, uitgevoerd na de sloop op de bouwplaats van het nieuwe bankgebouw, komt uitvoerig aan de orde in een drietal artikelen in het 7e Jaarboekje van de Stichting Werkgroep Oud-Castricum (1984):

  • De historie van De Rustende Jager, S.P.A. Zuurbier

  • Herinneringen aan De Rustende Jager, N.A. Kaan

  • Van nederzetting tot bankgebouw. Archeologische waarnemingen op het terrein van het voormalig hotel "De Rustende Jager" aan de Dorpsstraat te Castricum (dec. 1976-jan./febr. 1977), E. Mooij, H. Vermanen

De werkgroep beschikt verder over een vrij groot aantal foto's waarop De Rustende Jager in diverse perioden is afgebeeld.  

naar boven  

 

Telefoongids Castricum 1915

telnr. abonnee
  1 Krankzinnigengesticht "Duin en Bosch"
  2 Valkering, P.J.
  3 Res, B.A. (rijkstelegraafkantoor)
  4 Hotel Koopman, J.B.
  5 Kuijs, Pz, P., Zaadhandel, Groentenexport, Dorpsstraat
  6 Haas, M., grossier Koloniale waren, Dorpsstraat
  7 Schotvanger, P. Hotel de Harmonie
  8 Benthem, Ant.,van, Castr. Exportveiling van Groenten en Fruit
  9 Lith, A.H., van, Bloembollenhandel
10 Gemeentehuis (open 9-12, 2-4 uur)
11 Liefting, E., Handel in eieren, wild en gevogelte
12 Liefting, Th., Bloembollenhandelaar en Commissionair

Diensturen: Werkdagen van 8 tot 1 nm., van 2 tot 3.30 nm, van 6 tot 7.30 nm.
                   Zon- en Feestdagen: van 8 tot 9 vm.
Een openbare spreekcel is gevestigd in het Telegraafkantoor